Dự án Luật ATVSLĐ sửa đổi: Dự kiến tác động thực tế

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Nội dung bài viết được OSHVN tổng hợp nhằm mục đích tham khảo và chia sẻ kiến thức chuyên môn. Các quy định pháp luật có thể được sửa đổi, bổ sung hoặc có cách áp dụng khác nhau trong từng trường hợp, do đó doanh nghiệp nên đối chiếu với văn bản hiện hành và tham vấn chuyên gia khi cần. OSHVN không chịu trách nhiệm đối với các quyết định được đưa ra chỉ dựa trên thông tin trong bài viết này.

Luật An toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) số 84/2015/QH13 (hiệu lực từ 01/07/2016) đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho công tác bảo vệ người lao động tại Việt Nam. Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 117/NQ-CP (ngày 02/05/2026) về việc bổ sung Dự án Luật ATVSLĐ (sửa đổi) vào chương trình lập pháp năm 2026 của Quốc hội khóa XVI. Việc sửa đổi này nhằm khắc phục những “điểm nghẽn” đã được chỉ ra trong Báo cáo tổng kết giai đoạn 2016–2025.

Nhận định của OSHVN:
Theo OSHVN, việc đưa Dự án Luật ATVSLĐ (sửa đổi) vào chương trình lập pháp năm 2026 cho thấy xu hướng quản lý an toàn lao động sẽ chuyển từ đối phó khi xảy ra tai nạn sang quản trị rủi ro và tuân thủ chủ động. Doanh nghiệp nên chuẩn bị ngay từ bây giờ thay vì chờ luật có hiệu lực.

Lợi ích chính của Luật hiện hành

Dựa trên kết quả đánh giá, Luật ATVSLĐ 2015 đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cộng đồng lao động và doanh nghiệp. Những điểm nổi bật bao gồm:

• Khung pháp lý đồng bộ:
  Xác lập các quy định căn bản về phòng ngừa tai nạn và bệnh nghề nghiệp, tạo cơ sở cho hệ thống văn bản hướng dẫn chi tiết đi kèm.
• Nâng cao nhận thức về an toàn:
  Luật tăng cường giáo dục, huấn luyện ATVSLĐ, nên người lao động và người sử dụng lao động đã ý thức hơn về trách nhiệm an toàn khi sản xuất.
• Cải thiện điều kiện làm việc:
  Các quy định về huấn luyện, kiểm định kỹ thuật, trang bị bảo hộ đã giúp nhiều doanh nghiệp chỉnh trang dây chuyền, bảo đảm trang thiết bị an toàn hơn.
• Xây dựng văn hóa làm việc:
  Thông điệp an toàn liên tục được lan tỏa trong doanh nghiệp và cộng đồng, từng bước hình thành môi trường lao động chú trọng phòng ngừa hơn xử lý tai nạn.

Hạn chế cần khắc phục của Luật hiện hành

Tuy đạt được những kết quả trên, Báo cáo cũng chỉ rõ nhiều hạn chế của Luật hiện hành. Điểm yếu chính bao gồm:

• Lạc hậu về công nghệ, kinh tế số:
  Nhiều quy định chưa theo kịp sự phát triển nhanh chóng của khoa học – công nghệ hiện đại và nền kinh tế số.
• Chưa bao phủ đầy đủ lao động phi chính thức:
  Luật hiện chưa điều chỉnh triệt để lao động làm việc không theo hợp đồng, ví dụ như lái xe công nghệ, giao hàng tự do… – những nhóm lao động có rủi ro cao nhưng chưa được bảo vệ đầy đủ.
• Chồng chéo quy định chuyên ngành:
  Vẫn tồn tại sự trùng lặp giữa một số quy định ATVSLĐ với Luật chuyên ngành khác, gây khó khăn khi triển khai thực tế.
• Yêu cầu hội nhập quốc tế:
  Những cam kết và chuẩn mực an toàn lao động quốc tế chưa hoàn toàn được tích hợp, dẫn đến áp lực phải điều chỉnh Luật để phù hợp xu thế chung.

Kỳ vọng của OSHVN về Luật ATVSLĐ (sửa đổi)

Dự thảo Luật ATVSLĐ sửa đổi được kỳ vọng sẽ cập nhật các tiêu chuẩn an toàn mới và mở rộng phạm vi điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và lao động tự do. Cụ thể, luật mới hướng tới:

• Cập nhật công nghệ và kỹ thuật mới:
  Bổ sung quy định an toàn cho các công nghệ, thiết bị hiện đại trong sản xuất, giúp doanh nghiệp chủ động áp dụng biện pháp phòng ngừa tiên tiến.
• Mở rộng đối tượng sang lao động phi chính thức:
  Luật sửa đổi sẽ tính đến nhóm lao động không có hợp đồng truyền thống, đảm bảo quyền lợi và an toàn cho nhóm người lao động ngày càng tăng trong nền kinh tế số.
• Rà soát chồng chéo, hoàn thiện chính sách:
  Chuẩn hóa các quy định đã trùng lặp với luật khác và hoàn thiện hướng dẫn thi hành, tạo tính thống nhất cao hơn cho hệ thống pháp luật ATVSLĐ.
• Đáp ứng hội nhập quốc tế:
  Đưa các quy định mới phù hợp với chuẩn mực toàn cầu về lao động an toàn và bền vững, giúp Việt Nam đáp ứng các cam kết quốc tế về an toàn lao động.

Dự đoán tác động thực tế của Luật ATVSLĐ (sửa đổi)

• Tăng chi phí tuân thủ HSE:
  Doanh nghiệp có thể cần đầu tư thêm nhân sự, vật tư, tài lực để xây dựng, lưu trữ hồ sơ tuân thủ và cải thiện điều kiện làm việc thực tế. Tuy nhiên, khoản đầu tư này giúp giảm rủi ro khi xảy ra tai nạn lao động, thanh tra hoặc khi doanh nghiệp muốn tham gia chuỗi cung ứng quốc tế.
• Tăng xử lý vi phạm:
  Nhiều SMEs hiện vẫn còn tâm lý chủ quan, chưa kiểm tra thì chưa làm hoặc chưa từng bị xử phạt nên chưa chú trọng tuân thủ. Vì vậy, doanh nghiệp nên rà soát lại các quy định xử phạt hành chính về lao động để dự trù rủi ro và tránh bị động trong tương lai.
• Tăng trách nhiệm pháp lý: Nếu không tuân thủ hoặc thiếu hồ sơ ATVSLĐ, doanh nghiệp có thể đối mặt với xử phạt hành chính, yêu cầu khắc phục hậu quả, đình chỉ hoạt động hoặc tranh chấp lao động. Trong trường hợp nghiêm trọng, trách nhiệm pháp lý có thể mở rộng đến cả trách nhiệm hình sự.
• Tăng nhu cầu huấn luyện và đào tạo: Không chỉ lao động trực tiếp, đội ngũ làm việc tại văn phòng cũng cần được trang bị kiến thức về an toàn điện, cháy nổ, sơ cấp cứu và ứng phó sự cố. Doanh nghiệp cũng cần hoàn thiện hồ sơ tuân thủ như quan trắc môi trường lao động, báo cáo định kỳ, hồ sơ quản lý và biện pháp đảm bảo an toàn.
• Bảo vệ quyền lợi người lao động: Luật ATVSLĐ sửa đổi được kỳ vọng sẽ mở rộng phạm vi bảo vệ, bao gồm cả khu vực lao động phi chính thức. Điều này giúp tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc xây dựng môi trường làm việc an toàn, lành mạnh và bền vững.

Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì trước khi Luật ATVSLĐ sửa đổi được ban hành?

Mặc dù dự án luật vẫn đang trong quá trình xây dựng, doanh nghiệp có thể chủ động:

• Rà soát hồ sơ ATVSLĐ hiện có.
• Kiểm tra hồ sơ huấn luyện.
• Đánh giá rủi ro tại nơi làm việc.
• Kiểm tra PPE.
• Rà soát quy trình điều tra tai nạn.
• Chuẩn bị ngân sách cho các yêu cầu mới.

Một số câu hỏi doanh nghiệp thường gặp

Luật ATVSLĐ (sửa đổi) đã được thông qua chưa?
Chưa. Hiện Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 117/NQ-CP bổ sung Dự án Luật An toàn, vệ sinh lao động (sửa đổi) vào Chương trình lập pháp năm 2026 của Quốc hội khóa XVI. Dự án luật vẫn đang trong quá trình xây dựng và chưa được Quốc hội thông qua.

Vì sao cần sửa đổi Luật An toàn, vệ sinh lao động?
Việc sửa đổi nhằm khắc phục những hạn chế của Luật ATVSLĐ năm 2015, cập nhật các yêu cầu về công nghệ, kinh tế số, mở rộng phạm vi bảo vệ người lao động và đáp ứng các cam kết, tiêu chuẩn quốc tế về an toàn, vệ sinh lao động.

Doanh nghiệp có cần chuẩn bị trước khi Luật ATVSLĐ (sửa đổi) được ban hành không?
Có. Doanh nghiệp nên chủ động rà soát hệ thống quản lý ATVSLĐ, hồ sơ pháp lý, công tác huấn luyện, đánh giá rủi ro và các quy trình an toàn để sẵn sàng đáp ứng những yêu cầu mới khi luật được thông qua và có hiệu lực.

Luật ATVSLĐ (sửa đổi) dự kiến ảnh hưởng đến doanh nghiệp như thế nào?
Theo định hướng sửa đổi, doanh nghiệp có thể phải tăng cường quản lý hồ sơ ATVSLĐ, nâng cao chất lượng huấn luyện, mở rộng phạm vi quản lý rủi ro và đáp ứng các yêu cầu về an toàn phù hợp với công nghệ, mô hình lao động mới và xu hướng hội nhập quốc tế.

Luật ATVSLĐ (sửa đổi) có mở rộng phạm vi bảo vệ người lao động không?
Theo định hướng xây dựng dự án luật, phạm vi điều chỉnh dự kiến sẽ được mở rộng, trong đó có việc nghiên cứu bổ sung các quy định phù hợp đối với nhóm lao động phi chính thức và các mô hình lao động mới trong nền kinh tế số.

OSHVN có thể hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị cho Luật ATVSLĐ (sửa đổi) như thế nào?
OSHVN hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật về ATVSLĐ, rà soát hồ sơ, xây dựng quy trình an toàn, tổ chức huấn luyện, đánh giá rủi ro và tư vấn các giải pháp giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng với những thay đổi của pháp luật trong thời gian tới.

Đồng hành cùng OSHVN – Boutique Advisory Firm
Tự hào là đối tác cố vấn tin cậy của các Tập đoàn Đa quốc gia tỷ đô (MNCs).

Liên hệ ngay với OSHVN để:

• Đánh giá khoảng trống tuân thủ và rủi ro HSE chuyên sâu.
• Thiết kế giải pháp may đo theo đặc thù ngành nghề, quy mô và mục tiêu phát triển.
• Tối ưu hóa chỉ số tuân thủ, phục vụ trực tiếp cho chiến lược ESG toàn cầu.
• Giúp doanh nghiệp tích hợp tuân thủ HSE vào kế hoạch (tiến độ + ngân sách), procurement, vận hành và hệ thống quản lý.
• Biến tuân thủ thành vận hành xuất sắc!

Đặt lịch gặp trực tuyến: Google Meet Enterprise
Hotline tư vấn:  090 252 1518
Email:  info@osh.vn
Website OSHVN:  https://osh.vn/