Dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực Lao động

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Nội dung bài viết được OSHVN tổng hợp nhằm mục đích tham khảo và chia sẻ kiến thức chuyên môn. Các quy định pháp luật có thể được sửa đổi, bổ sung hoặc có cách áp dụng khác nhau trong từng trường hợp, do đó doanh nghiệp nên đối chiếu với văn bản hiện hành và tham vấn chuyên gia khi cần. OSHVN không chịu trách nhiệm đối với các quyết định được đưa ra chỉ dựa trên thông tin trong bài viết này.

Theo quy định hiện hành, Nghị định 12/2022/NĐ-CP (có hiệu lực từ 17/01/2022) xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Mới đây, Bộ Nội vụ chủ trì soạn thảo dự thảo Nghị định mới thay thế NĐ 12/2022, gồm 6 chương và 71 điều, nhằm quy định chi tiết hành vi vi phạm và biện pháp xử phạt trong lĩnh vực lao động, BHXH. Mục tiêu của dự thảo là tiếp tục phân cấp, tăng cường tính tự chủ và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Toàn bộ quy định mới dự kiến có hiệu lực từ năm 2026, đòi hỏi doanh nghiệp gấp rút rà soát, hoàn thiện ngay các thủ tục về lao động, an toàn vệ sinh lao động và bảo hiểm xã hội.

Điểm sửa đổi mới của dự thảo

Dự thảo Nghị định sửa đổi theo hướng rà soát, bổ sung các hành vi vi phạm, điều chỉnh chế tài xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và an toàn, vệ sinh lao động, qua đó nâng cao hiệu quả phòng ngừa và tuân thủ pháp luật.

Thực tiễn cho thấy, một số mức xử phạt theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP được đánh giá là chưa tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm, đặc biệt trong bối cảnh vẫn xảy ra nhiều vụ tai nạn lao động nghiêm trọng.

Cụ thể, dự thảo tại Điều 3 bổ sung nhiều biện pháp xử phạt bổ sung đối với vi phạm ATVSLĐ đối với tổ chức, cá nhân có vi phạm:

• Đình chỉ hoạt động huấn luyện ATVSLĐ từ 01–03 tháng
• Đình chỉ hoạt động kiểm định kỹ thuật an toàn lao động từ 01–03 tháng
• Đình chỉ hoạt động quan trắc môi trường lao động từ 03–06 tháng

Ngoài ra, dự thảo quy định thêm các hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật (hồ sơ, giấy phép giả mạo…), đình chỉ hoạt động đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài… nhằm tăng tính răn đe. So với Nghị định 12/2022/NĐ-CP, dự thảo bổ sung nhiều hành vi vi phạm, điều chỉnh một số mức xử phạt và mở rộng các hình thức xử phạt bổ sung đối với nhiều nhóm hành vi.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Bởi tính phức tạp của quy định mới, các doanh nghiệp cần chủ động rà soát và hoàn thiện toàn diện công tác lao động – ATVSLĐ – BHXH. Theo chuyên gia, doanh nghiệp nên theo dõi sát sao tiến trình ban hành chính thức và tiến hành ngay các bước chuẩn bị cơ bản. Cụ thể, các hạng mục quan trọng cần lưu ý bao gồm:

• Hồ sơ ATVSLĐ và giấy tờ pháp lý:
  Kiểm tra, cập nhật đầy đủ các hồ sơ liên quan ATVSLĐ (ví dụ hồ sơ huấn luyện, chứng nhận kiểm định thiết bị, giấy phép đăng ký hoạt động giám định, quan trắc môi trường, v.v.), đảm bảo tuân thủ quy định hiện hành.
• Đào tạo và huấn luyện:
  Tổ chức huấn luyện an toàn lao động định kỳ cho người lao động, đặc biệt đối với các công việc nặng nhọc, độc hại. Đảm bảo ghi chép đầy đủ biên bản huấn luyện và chứng chỉ của người lao động.
• Trang thiết bị, bảo hộ:
  Kiểm định định kỳ các thiết bị nâng hạ, thiết bị áp lực, dụng cụ bảo hộ lao động; trang bị và bảo trì phương tiện bảo hộ cá nhân theo quy định. Chuẩn bị kế hoạch và hồ sơ quan trắc môi trường lao động (đo nồng độ yếu tố nguy hiểm) theo lịch trình.
• Quy trình và nhân sự ATVSLĐ:
  Bổ sung hoặc huấn luyện đội ngũ chuyên trách ATVSLĐ; hoàn thiện nội quy, quy trình về ATVSLĐ (phòng ngừa rủi ro, biện pháp khẩn cấp, báo cáo tai nạn). Đặc biệt xây dựng quy trình điều tra, báo cáo kịp thời khi có tai nạn lao động xảy ra, đáp ứng yêu cầu “cập nhật, bổ sung Biên bản điều tra” vào báo cáo định kỳ như dự thảo đề xuất.
• Bảo hiểm xã hội, thất nghiệp:
  Đảm bảo doanh nghiệp đóng đầy đủ, đúng hạn các khoản BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động. Rà soát lại hồ sơ đăng ký đóng bảo hiểm, báo cáo định kỳ và lưu trữ dữ liệu lao động. Trong bối cảnh dự thảo có nhiều điều chỉnh về hành vi vi phạm và chế tài xử phạt (ví dụ đóng thiếu, trốn đóng bảo hiểm thất nghiệp có thể bị phạt nặng hơn), DN cần chuẩn bị sẵn kịch bản ứng phó và đảm bảo thanh toán đúng hạn.
• Công tác nội bộ và phối hợp:
  Tăng cường phối hợp giữa phòng nhân sự, phòng HSE và lãnh đạo cấp cao để xây dựng kế hoạch tuân thủ pháp luật. Định kỳ tổ chức rà soát, audit nội bộ về ATVSLĐ – BHXH, kịp thời chấn chỉnh những khâu yếu. Chuẩn bị nguồn lực (nhân sự, kinh phí) để nhanh chóng khắc phục vi phạm nếu bị thanh tra, kiểm tra.

Mặc dù việc chuẩn bị có thể phức tạp và tốn thời gian, đây là bước cần thiết để đáp ứng yêu cầu tuân thủ pháp luật và yêu cầu ngày càng khắt khe. Chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp nên chủ động xây dựng lộ trình tuân thủ, đồng thời theo dõi sát sao các dự thảo và văn bản pháp luật được ban hành, để kịp thời điều chỉnh quy trình ATVSLĐ và BHXH cho phù hợp.

Kết luận

Dự thảo Nghị định mới định hướng hoàn thiện quy định xử phạt trong lĩnh vực lao động, an toàn, vệ sinh lao động và bảo hiểm xã hội thông qua việc bổ sung, điều chỉnh nhiều hành vi vi phạm và chế tài xử lý. Khi Nghị định được ban hành, doanh nghiệp sẽ cần rà soát toàn diện hệ thống quản lý lao động, ATVSLĐ và BHXH để bảo đảm tuân thủ pháp luật, hạn chế rủi ro trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đồng hành cùng OSHVN – Boutique Advisory Firm
Tự hào là đối tác cố vấn tin cậy của các Tập đoàn Đa quốc gia tỷ đô (MNCs).

Liên hệ ngay với OSHVN để:

• Đánh giá khoảng trống tuân thủ và rủi ro HSE chuyên sâu.
• Thiết kế giải pháp may đo theo đặc thù ngành nghề, quy mô và mục tiêu phát triển.
• Tối ưu hóa chỉ số tuân thủ, phục vụ trực tiếp cho chiến lược ESG toàn cầu.
• Giúp doanh nghiệp tích hợp tuân thủ HSE vào kế hoạch (tiến độ + ngân sách), procurement, vận hành và hệ thống quản lý.
• Biến tuân thủ thành vận hành xuất sắc!

Đặt lịch gặp trực tuyến: Google Meet Enterprise
Hotline tư vấn:  090 252 1518
Email:  info@osh.vn
Website OSHVN:  https://osh.vn/